Toe ik net begonnen was met schrijven (vlak voor ik stopte met schrijven), benoemde ik mijn beschouwing over oude moeders.

Eén van mijn trouwe fans gaf toen aan dat ze erg benieuwd is naar deze beschouwing.

Dus aanschouw:


Zwangerschap op latere leeftijd

Zeventig jaar, telde de Indiase Omkari Panwar, toen ze in 2011 haar laatste kind kreeg. De oudste Nederlandse moeder is Tineke Geesink, die 63 lentes jong was, toen ze op 21 maart 2011 haar laatste kind kreeg.

‘Een wijze meid krijgt haar kinderen op tijd’ is een uitspraak die je wel eens hoort zeggen. Kinderen krijgen op late leeftijd kan volgens recente studies lijden tot allerlei afwijkingen. Tweelingen, chromosoomafwijkingen zoals het syndroom van down en nare bevallingen zijn frequenter bij zwangerschappen op late leeftijd. Toch blijkt vruchtbaar zijn op late leeftijd een teken dat je langer zou kunnen leven, maar dat betekent niet dat je zo lang mogelijk moet wachten. Ook zou op latere leeftijd kinderen krijgen gunstig kunnen zijn voor je carrière loopbaan.

Zoals algemeen bekend, zijn chromosomen de dragers van ons erfelijk materiaal. Elke lichaamscel telt 46 chromosomen. Chromosomen komen voor in paren: er zitten dus 23 paren in elke cel. In geslachtscellen zitten geen 46 chromosomen, maar 23. Dus niet in paren, maar los. Wanneer eicel en zaadcel samen een nieuwe cel vormen, zitten daar weer 2 x 23 chromosomen in.

Chromosomen vormen altijd een bepaald patroon. Zo zijn alle paren genummerd. Soms gaat er alhoewel iets mis. Zo kunnen in een onbevruchte eicel twee chromosomen voorkomen van het nummer 21, terwijl het er eigenlijk maar één moet zijn. Als daar het chromosoom 21 uit de zaadcel van de vader bij komt, krijgt het kind drie chromosomen 21. Dit is het Downsyndroom.

Naarmate je ouder word is de kans op chromosomale afwijkingen groter. Paul Devroey, Belgisch onderzoeker en professor, gespecialiseerd in menselijke vruchtbaarheid, stelde dat bij 25-jarige leeftijd, 30% van de eicellen abnormaal is. Bij 36 jaar is dit 60%. De kans op een geslaagde Ivf-behandeling, ook wel bekend als reageerbuisbevruchting, daalt hierdoor eveneens van 70% naar 50% bij oudere vrouwen. Volgens recentere cijfers is de kans op downsyndroom bij een vrouw van 40 jaar 1 op de 100. Bij de kans op chromosoomafwijkingen speelt de leeftijd van de vader geen rol.

Tevens is de kans op twee-eiige tweelingen, waarbij twee eicellen worden bevrucht door twee zaadcellen groter. Het risico op dubbele eisprong, waarbij er een eisprong plaats vindt in beide eierstokken, stijgt doordat er een lagere hormoonaanmaak is in de eierstokken. De kans op een twee-eiige tweeling is 1 op de 75 bij vrouwen van 35, terwijl dit maar 1 op de 100 is bij vrouwen van 20 jaar.

Door deze verminderde hormoonregulatie en door de verminderde kwaliteit van de eicellen neemt de kans op een miskraam ook toe. Volgens men en gezondheid stijgt dit van 1 op de 10 zwangerschappen bij vrouwen van 35 jarige leeftijd naar de helft van de zwangerschappen bij vrouwen boven de 45 jaar.

Jonge moeders en oude moeders ervaren de geboorte van hun eerste kind anders. Deze gevoelens kunnen twee kanten op. Volgens websites zoals wij.nl, waar moeders hun verhalen, meningen en ervaringen over de zwangerschap en de bevalling kunnen plaatsen,maken oude moeders zich vaak meer zorgen over de bevalling en hebben ze vaak de voorkeur voor een keizersnede. Desondanks hebben oude moeders vaak positievere gevoelens over de aanstaande bevalling.

Negatieve ervaringen over de zwangerschap of bevalling kunnen ernstige psychische problemen veroorzaken zoals zwangerschapsdepressie. Ook kan het in sommige gevallen een slechtere moeder-kind binding opleveren, of willen vrouwen helemaal niet meer zwanger worden.

Resultaten van onderzoek uit 2013 waarbij 30.065 Noorse vrouwen die voor het eerst bevielen werden ondervraagd, tonen aan dat vrouwen van 32 jaar en ouder die spontaan vaginaal bevallen, hun bevalling vaak als negatief beschouwen. Vrouwen uit deze leeftijdscategorie die bevallen via een kunstverlossing beschouwen hun bevalling vaak positiever. Dit komt waarschijnlijk omdat bij oudere vrouwen de bevalling vaak moeizaam gaat en langer duurt.

Toch is het voor sommige vrouwen beter om pas op latere leeftijd kinderen te krijgen, zoals vrouwen die eerst een carrière willen maken. Fleur van den Berg, sociaal-cultureel wetenschapster, stelde in de Intermediair van april 2011 dat bepaalde carrièrebanen gewoon niet gaan met een kind. Joop Schippers, hoogleraar arbeidseconomie aan de universiteit Utrecht, zegt dat een vrouw die pas rond haar 33e een kind krijgt, aan het eind van haar loopbaan een hoger salaris heeft dan een vrouw die rond haar 27e moeder wordt. “Veel vrouwen die bevallen zijn gaan in deeltijd werken. dit doet een carrière geen goed. Werkgevers zijn veel meer geneigd mensen die fulltime beschikbaar zijn aan te nemen.” Dat zegt Matthijs Visser, universitair docent aan het Amsterdams instituut voor arbeidsstudies.

Ook heb je volgens socioloog Anja Abendroth vaker ‘de ware’ gevonden op latere leeftijd en is de kans op een echtscheiding klein, wat positiever is voor het kind.

Maar vergeet niet, dat wie op haar 40e bevalt, op haar 55e een puber in huis heeft, wat een hoop vrouwen nog steeds onderschatten.

Dus als je graag carrière wilt maken zijn deskundigen het erover eens dat je moet wachten met kinderen krijgen tot ongeveer de leeftijd van 33 jaar. Ook is de kans groter dat je dan de ware hebt gevonden en is de kans op een scheiding dus kleiner.

Wel kan zwanger zijn op latere leeftijd allerlei complicaties opleveren aan het kind, zoals chromosoomafwijkingen als het syndroom van Down. Tevens is de kans op tweelingen groter. Verder kan ouder zijn negatieve ervaringen opleveren bij de zwangerschap wat kan leiden tot een slechte moeder-kindrelatie.

Dus wat de ideale leeftijd om zwanger te worden is? Ik laat het aan u over.

Roy Wink

Advertenties